به گزارش خبرواقعی، میلیونها نفر در سراسر جهان با افزایش سن از درد مفاصل و تورم آن رنج میبرند. تاکنون هیچ دارویی نمیتوانست علت اصلی تحلیل رفتن غضروف را درمان کند. اما حالا محققان دانشگاه استنفورد مدیسین به کشف مهمی دست یافتهاند: پروتئین ضد آرتروز که مسدود کردن آن میتواند روند نازک شدن غضروف را معکوس کند. این […]
به گزارش خبرواقعی، میلیونها نفر در سراسر جهان با افزایش سن از درد مفاصل و تورم آن رنج میبرند. تاکنون هیچ دارویی نمیتوانست علت اصلی تحلیل رفتن غضروف را درمان کند. اما حالا محققان دانشگاه استنفورد مدیسین به کشف مهمی دست یافتهاند: پروتئین ضد آرتروز که مسدود کردن آن میتواند روند نازک شدن غضروف را معکوس کند. این تحقیق در نشریه ساینس منتشر شده و نوید جدیدی برای درمان پوکی استخوان به حساب میآید.
پروتئین 15-PGDH؛ آنزیمی که با افزایش سن فعال میشود
جروزایم یا آنزیم پیری؛ مقصر اصلی تخریب غضروف
پژوهش مذکور روی پروتئینی به نام 15-PGDH متمرکز است. دانشمندان به این پروتئین «جروزایم» (gerozyme) یا همان «آنزیم پیری» میگویند. دلیل این نامگذاری ساده است: میزان این پروتئین همراه با سالمند شدن در بدن انسان افزایش مییابد. پروتئین ضد آرتروز در واقع همان مهارکننده این آنزیم است. وقتی سطح 15-PGDH بالا میرود، عملکرد بافت در چند عضو بدن از بین میرود. غضروف مفاصل نیز از این قاعده مستثنی نیست.
تزریق به موشهای پیر؛ احیای خارقالعاده غضروف زانو
محققان آزمایش جالبی انجام دادند. آنها به موشهای پیر، مولکول بازدارنده کوچکی تزریق کردند که دقیقاً 15-PGDH را هدف میگرفت. نتیجه شگفتانگیز بود: آنها شاهد احیای خارقالعاده غضروف در مفصل زانویی بودند که با سالمند شدن به طرز قابل توجهی نازکتر شده بود. عملکرد غضروف نیز بهبود یافت. بنابراین، پروتئین ضد آرتروز میتواند فراتر از جلوگیری از پیشرفت بیماری، تخریب قبلی را هم ترمیم کند.
مکانیسم اثر؛ چگونه این پروتئین کار میکند؟
حفاظت از پروستاگلاندین E2؛ مولکول حیاتی بازسازی بافت
این روش درمانی برخلاف سایر روشهای احیا که به سلولهای بنیادی متکی هستند، مکانیسم متفاوتی دارد. مهارکننده 15-PGDH از تحلیل رفتن «پروستاگلاندین E2» جلوگیری میکند. این مولکول برای بازسازی بافت حیاتی است. در نتیجه، پروتئین ضد آرتروز باعث میشود کندروسیتها (سلولهای غضروفی) الگوهای بیان ژن خود را تغییر دهند. آنها وضعیت جوانتری را در پیش میگیرند. به عبارت دیگر، سلولهای پیر دوباره جوان میشوند.
فراتر از هر دارو یا مداخلهی دیگری
دکتر نیدهی بوتانی، استادیار جراحی ارتوپدی و محقق ارشد این پژوهش، میگوید: «تا به اکنون هیچ دارویی که به طور مستقیم علت تحلیل رفتن غضروف را درمان کند، وجود نداشته است. اما این مهارکننده جروزایم به بازسازی قابل توجه غضروف منجر میشود. این نتیجه فراتر از آن چیزی است که در پاسخ به هر دارو یا مداخلهی دیگری گزارش شده است.» بنابراین، پروتئین ضد آرتروز میتواند اولین درمان واقعی برای علت اصلی آرتروز باشد.
چشمانداز آینده؛ از موش تا انسان
نیاز پزشکی برآوردهنشده تاکنون
دکتر بوتانی تأکید میکند: «میلیونها نفر با سالمند شدن از درد مفاصل و تورم آن رنج میبرند. در این زمینه یک نیاز پزشکی وجود دارد که تاکنون برطرف نشده است.» اکنون با کشف پروتئین ضد آرتروز، این نیاز میتواند پاسخ خود را پیدا کند. البته تحقیقات هنوز در مرحله پیشبالینی (مدل حیوانی) قرار دارد. اما نتایج آنقدر امیدوارکننده است که محققان برنامه تستهای انسانی را در دستور کار قرار دادهاند.
تفاوت با روشهای مبتنی بر سلولهای بنیادی
روشهای فعلی درمان آرتروز اغلب به تزریق سلولهای بنیادی یا استفاده از داروهای ضدالتهاب محدود میشود. این روشها تنها علائم را کاهش میدهند، نه اینکه علت را درمان کنند. اما پروتئین ضد آرتروز با تغییر بیان ژن در سلولهای موجود غضروف، آنها را به حالت جوانتر بازمیگرداند. این یعنی نیازی به سلولهای خارجی یا جراحی نیست.
پروتئین ضد آرتروز کشف شد. محققان دانشگاه استنفورد نشان دادند که مسدود کردن آنزیم پیری 15-PGDH میتواند غضروف فرسوده را بازسازی کند. تزریق این مهارکننده به موشهای پیر، احیای خارقالعاده مفصل زانو را به همراه داشت. این روش برخلاف درمانهای موجود، به سلولهای بنیادی متکی نیست و سلولهای غضروفی را جوان میکند. اگر تستهای انسانی موفقیتآمیز باشد، میلیونها بیمار در سراسر جهان از درد مزمن مفاصل نجات خواهند یافت.
