به گزارش خبرواقعی، ایران با متوسط تابش خورشیدی بیش از ۵.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع در روز و بیش از ۳۰۰ روز آفتابی، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای بهرهگیری از انرژی خورشیدی ایران است. با این حال، پشتبام میلیونها واحد مسکونی، اداری و تجاری در سطح کشور همچنان بدون استفاده رها شده است. این در حالی است که […]
به گزارش خبرواقعی، ایران با متوسط تابش خورشیدی بیش از ۵.۵ کیلوواتساعت بر مترمربع در روز و بیش از ۳۰۰ روز آفتابی، یکی از مستعدترین کشورهای جهان برای بهرهگیری از انرژی خورشیدی ایران است. با این حال، پشتبام میلیونها واحد مسکونی، اداری و تجاری در سطح کشور همچنان بدون استفاده رها شده است. این در حالی است که نصب پنلهای خورشیدی روی همین پشتبامها میتواند نقشی کلیدی در کاهش ناترازی برق و افزایش امنیت انرژی کشور ایفا کند.
نویسنده: سید حامد لاجوردی، خبرنگار حوزه اقتصادی
۷۸ درصد برق گازی؛ شبکهای در سایه یک سوخت آسیبپذیر
وابستگی مرگبار به گاز و تهدیدات امنیتی
بیش از سهچهارم برق کشور، توسط نیروگاههای حرارتی گازی، بخاری و سیکلترکیبی تأمین میشود. بر اساس آمار صنعت برق تا تیرماه ۱۴۰۵، نیروگاههای حرارتی با سهمی بالغ بر ۷۸ درصد از کل ظرفیت نصبشده، بزرگترین منبع تولید برق کشور هستند. انرژی خورشیدی ایران در مقابل، سهمی ناچیز در این سبد دارد. این وابستگی شدید به گاز، دو بحران همزمان ایجاد کرده است:
۱. ناترازی گاز در زمستان: مصرف گاز در بخش خانگی به اوج میرسد و نیروگاهها با کمبود سوخت مواجه میشوند.
۲. آسیبپذیری امنیتی: یک حمله محدود به یک نیروگاه گازی بزرگ یا یک مرکز استخراج گاز مانند پارس جنوبی، میتواند زنجیره تولید برق را با اختلال گستردهای مواجه کند.
در چنین سناریویی، انرژی خورشیدی ایران نه یک گزینه، که یک ضرورت انکارناپذیر است. هر پنل خورشیدی نصبشده روی پشتبام یک خانه، یعنی یک منبع برق مستقل که در برابر تهدیدات امنیتی، مقاومتر از هر نیروگاه گازی عظیمی است.
توسعه خورشیدی؛ گاز و برق آزادشده در خدمت صنعت
سهجانبهسود؛ مردم، صنعت، دولت
توسعه نیروگاههای خورشیدی، یک سرمایهگذاری سهجانبهسود است که هم مردم، هم صنعت و هم دولت را منتفع میکند. وقتی برق خورشیدی جایگزین برق حرارتی میشود، در واقع گاز طبیعی که قرار بود در نیروگاه سوزانده شود، آزاد میشود. این گاز صرفهجوییشده، میتواند به جای سوختن در نیروگاه، به خطوط تولید صنایع سرازیر شود.
-
صنایع فولاد، پتروشیمی، سیمان و سایر واحدهای تولیدی، برای ادامه حیات خود به گاز پایدار نیاز دارند.
-
با گسترش انرژی خورشیدی ایران، این گاز آزادشده، چرخ صنعت را به حرکت درمیآورد، اشتغال را حفظ میکند و ارزش افزوده ایجاد میکند.
-
برق تولیدی این نیروگاهها نیز میتواند مستقیماً در اختیار صنایع قرار گیرد و وابستگی آنها به شبکه سراسری را کاهش دهد.
نتیجه این معادله اقتصادی روشن است: مردم از برق پایدار و ارزانتر بهرهمند میشوند، صنعت از گاز و برق لازم برای تولید بینصیب نمیماند و دولت نیز از صرفهجویی سوخت و درآمد ارزی سود میبرد.
چالشهای پیش رو؛ از تأمین مالی تا موانع اداری
هزینه اولیه؛ مانع اصلی فراگیری
هزینه اولیه سرمایهگذاری، یکی از مهمترین موانع فراگیری انرژی خورشیدی ایران است. اگرچه تسهیلات کمبهره بانکی برای احداث این نیروگاهها پیشبینی شده، اما توان مالی بسیاری از خانوارها برای تأمین آورده اولیه کافی نیست. توسعه ابزارهای تأمین مالی، افزایش سقف تسهیلات و کاهش نرخ بهره، میتواند این مانع را برطرف کند.
موانع اداری و فرهنگی؛ سدهای نامرئی
فراتر از مسائل مالی، موانع اداری و فرهنگی نیز سهم قابلتوجهی در خالی ماندن پشتبامها دارند. فرایندهای پیچیده و زمانبر اخذ مجوز، بسیاری از متقاضیان را دلسرد کرده است. از سوی دیگر، نبود آگاهی عمومی نسبت به مزایای اقتصادی و فنی این نیروگاهها، باعث شده بسیاری از خانوادهها حتی از وجود چنین امکانی بیخبر باشند.
جمعبندی خبرواقعی
انرژی خورشیدی ایران گنجینهای عظیم از انرژی پاک است که همچنان نادیده گرفته شده است. پشتبامهای خالی میلیونها ساختمان، میتوانند به نیروگاههای پراکنده و مقاوم تبدیل شوند. رفع موانع اداری، تأمین مالی مناسب، فرهنگسازی و ایجاد الزامات قانونی، میتواند این پتانسیل را به یکی از محورهای اصلی تأمین برق پایدار کشور تبدیل کند. در شرایطی که ناترازی گاز و آسیبپذیری شبکه برق به یک دغدغه دائمی تبدیل شده، سرمایهگذاری روی انرژی خورشیدی ایران، نه یک انتخاب که یک ضرورت راهبردی است.
