گزارش پایگاه خبری خبرواقعی

در دنیایی که کمبود آب روزبه‌روز جدی‌تر می‌شود، پوشش شناور سدها به عنوان راهکاری هوشمند و کارآمد ظاهر شده است. این روش‌ها نه تنها حجم زیادی از آب شیرین را حفظ می‌کنند، بلکه با تغییرات آب و هوایی سازگار هستند و می‌توانند آینده مدیریت منابع آبی را تغییر دهند.

سدها نقش حیاتی در تأمین آب کشاورزی، شرب و انرژی دارند، اما تبخیر سطحی سالانه میلیاردها مترمکعب آب را هدر می‌دهد. با افزایش دما و خشکسالی‌ها، کشورها به سمت فناوری‌های پیشرفته رفته‌اند تا این تلفات را به حداقل برسانند.

پوشش‌های شناور؛ مانع مستقیم تبخیر

یکی از موفق‌ترین رویکردها، استفاده از پوشش شناور سدها است که می‌تواند تا ۹۰ درصد هدررفت را جلوگیری کند. این پوشش‌ها لایه‌ای فیزیکی بین آب و هوا ایجاد می‌کنند و نور خورشید و باد را مسدود می‌نمایند.

دو نوع اصلی وجود دارد: ورقه‌های یکپارچه از مواد مقاوم مانند ژئوممبران که با وزنه ثابت می‌شوند، و سیستم‌های مدولار با قطعات کوچک پلاستیکی مانند توپ‌های سیاه یا شش‌ضلعی که آزادانه حرکت می‌کنند.

مدولارها اجازه عبور باران را می‌دهند و با جذب نور، رشد جلبک را کنترل می‌کنند، هرچند ممکن است اکسیژن‌رسانی را کمی محدود نمایند.

پنل‌های خورشیدی شناور؛ دو مزیت همزمان

پنل‌های خورشیدی روی آب (FPV) نه تنها انرژی پاک تولید می‌کنند، بلکه سایه‌اندازی‌شان تبخیر را ۴۰ تا ۵۰ درصد کم می‌کند. آب زیر پنل‌ها تجهیزات را خنک نگه می‌دارد و راندمان برق را تا ۱۵ درصد بالا می‌برد.

این سیستم برای مناطق گرم و خشک ایده‌آل است و زمین اضافی اشغال نمی‌کند، هرچند نصب اولیه پرهزینه و نیازمند مهندسی مقاوم در برابر باد است.

لایه‌های شیمیایی؛ راهکار نامرئی اما حساس

لایه‌های تک‌مولکولی از مواد مانند الکل‌های بلندزنجیر، مانع خروج بخار می‌شوند و تا ۴۰ درصد مؤثر هستند. این لایه‌ها زیست‌تخریب‌پذیرند، اما باد به راحتی آن‌ها را مختل می‌کند و نیاز به تمدید منظم دارند.

محققان روی فرمول‌های مقاوم‌تر کار می‌کنند تا این روش عملی‌تر شود.

سایه‌بان‌های معلق؛ تعادل بین سایه و دسترسی

سازه‌های معلق با کابل و پارچه، نور را مسدود می‌کنند بدون تماس مستقیم با آب. باران آزادانه وارد می‌شود و کیفیت آب حفظ می‌گردد، ضمن اینکه تا ۷۵ درصد تبخیر را کم می‌کنند.

این روش برای مخازن کوچک عالی است، اما در سدهای بزرگ نصب چالش‌برانگیز است.

بادشکن‌ها و گیاهان اطراف

باد تبخیر را پس می‌دهد، پس درختان یا دیوارهای مصنوعی اطراف مخزن تا ۲۰ درصد کمک می‌کنند. گونه‌های کم‌آب‌بر انتخاب شوند تا ریشه به سد آسیب نزند.

میکسرهای مکانیکی و ذخیره زیرزمینی

گردش آب با میکسرها دمای سطح را پایین می‌آورد و تبخیر را کنترل می‌کند، ضمن بهبود کیفیت.

ذخیره زیرزمینی تبخیر را نزدیک صفر می‌رساند و زمین بالا قابل استفاده می‌ماند – روشی موفق در کشورهای خشک.

طراحی هوشمند و مدیریت مصرف

سدهای عمیق‌تر سطح تماس کمتری دارند. تقسیم مخزن یا پایش دقیق نیز تلفات را کاهش می‌دهد.

در نهایت، ترکیب این روش‌ها با مدیریت مصرف، بهترین نتیجه را می‌دهد. جهان نشان داده که با نوآوری، می‌توان آب را برای نسل‌های آینده حفظ کرد.