با نزدیک شدن به سال جدید، یکی از خبرهایی که مسافران خارجی را نگران کرده، افزایش قابل توجه عوارض خروج ۱۴۰۵ است. بر اساس لایحه بودجه سال آینده که دولت به مجلس ارائه کرده، هزینه خروج از کشور پلکانی و با رشد زیادی همراه خواهد بود و مستقیماً جیب مسافران را هدف می‌گیرد.

این عوارض که همیشه بخشی از هزینه‌های سفر خارجی بوده، حالا برای کسانی که چند بار در سال سفر می‌کنند، سنگین‌تر شده است. سفر اولی‌ها باید ۹۰۰ هزار تومان بپردازند، در حالی که سال قبل این مبلغ کمتر بود. اما برای مسافران پرتکرار، رقم‌ها واقعاً جهش کرده: سفر دوم ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و از سفر سوم به بعد، ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان برای هر نفر.

نرخ‌های جدید عوارض خروج ۱۴۰۵ برای مسافران عادی

دولت این افزایش را برای تأمین بخشی از درآمدهای بودجه پیش‌بینی کرده و انتظار دارد چند هزار میلیارد تومان از این محل کسب کند. ساختار پلکانی هم برای تشویق به کاهش سفرهای غیرضروری طراحی شده، اما منتقدان می‌گویند در شرایط اقتصادی فعلی، این کار بیشتر به گردشگری خارجی ضربه می‌زند.

• سفر اول: ۹۰۰ هزار تومان (افزایش از حدود ۶۷۵ هزار تومان قبلی)
• سفر دوم: ۱ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان
• سفر سوم و بیشتر: ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار تومان

این نرخ‌ها برای خروج از تمام مرزهای هوایی، زمینی و دریایی اعمال می‌شود و هیچ تفاوتی ندارد.

عوارض ویژه زائران حج و عمره در سال ۱۴۰۵

زائران مذهبی هم از این افزایش بی‌نصیب نمانده‌اند، هرچند نرخ‌شان پایین‌تر است. برای حج تمتع و عمره:

• سفر اول: ۳۰۰ هزار تومان (با حدود ۷۷ هزار تومان افزایش نسبت به قبل)
• سفر دوم: ۵۰۰ هزار تومان
• سفر سوم و بیشتر: ۷۰۰ هزار تومان

البته زائران عتبات عالیات نرخ جداگانه‌ای دارند: هوایی ۹۰ هزار تومان و زمینی/دریایی ۳۰ هزار تومان. در ایام اربعین هم مانند همیشه معافیت وجود دارد.

تأثیر این افزایش بر سفرهای خارجی ایرانیان

با گران شدن دلار و تورم، سفر خارجی برای بسیاری از خانواده‌ها قبلاً هم چالش‌برانگیز بود. حالا اضافه شدن این عوارض، هزینه یک سفر خانوادگی چهار نفره را در سفر سوم چند میلیون تومان بیشتر می‌کند. آژانس‌های مسافرتی می‌گویند رزرو تورهای خارجی کاهش یافته و بسیاری به سمت destinations نزدیک‌تر یا داخلی گرایش پیدا کرده‌اند.

از سوی دیگر، دولت این درآمد را برای پروژه‌های زیرساختی و توسعه گردشگری هزینه می‌کند، اما مسافران احساس می‌کنند بار اصلی روی دوش آنهاست.

نحوه پرداخت و نکات مهم برای مسافران

پرداخت عوارض همچنان آنلاین از طریق سامانه سداد یا اپلیکیشن‌های بانکی، و یا حضوری در فرودگاه‌ها و مرزها ممکن است. توصیه می‌شود زودتر پرداخت کنید تا در صف‌های آخر سال گیر نکنید. اعتبار پرداخت معمولاً تا پایان سال است، پس اگر سفرتان در اوایل ۱۴۰۵ است، از حالا اقدام کنید.

معافیت‌ها هم مانند قبل باقی است: بیماران خاص با مدارک پزشکی، ورزشکاران اعزامی تیم ملی، مرزنشینان با شرایط خاص و برخی موارد دیگر.

در مجموع، عوارض خروج ۱۴۰۵ نشان‌دهنده تلاش دولت برای افزایش درآمدهاست، اما آیا این کار به کاهش خروج ارز کمک می‌کند یا فقط سفر را برای قشر متوسط سخت‌تر؟ زمان پاسخ خواهد داد.