گزارش پایگاه خبری خبرواقعی

قطعی سراسری اینترنت در دی‌ماه، موج بی‌سابقه‌ای از جست‌وجو و خرید ابزارهای دور زدن فیلترینگ ایجاد کرد. گزارش‌های پلتفرم‌های ارائه‌دهنده VPN نشان می‌دهد تقاضا فیلترشکن قطعی اینترنت در ایران تا ۵۷۹ درصد نسبت به روزهای عادی افزایش یافته است.

این جهش، نه تنها در روزهای اوج قطعی، بلکه حتی پس از بازگشت نسبی اینترنت نیز ادامه داشته و نشان‌دهنده عمق نیاز کاربران به دسترسی آزاد است.

جهش ۵۷۹ درصدی تقاضا در اوج بحران

بر اساس گزارش تازه Top 10 VPN، تقاضا برای خدمات VPN در ایران پس از آغاز قطعی سراسری در ۱۸ دی، به شکل چشمگیری افزایش یافت. در حالی که اینترنت به‌صورت جزئی و متناوب از ۲۸ دی بازگشت، میزان تقاضا نسبت به میانگین ۲۸ روز پیش از قطعی‌ها، رشدی ۱۸۷ درصدی را ثبت کرد.

اوج این موج در ۳ بهمن بود؛ روزی که تقاضا برای فیلترشکن با جهشی ۵۷۹ درصدی نسبت به سطح عادی همراه شد. حتی پس از این تاریخ، تقاضا همچنان ۳۴۹ درصد بالاتر از روزهای معمولی باقی ماند و شیب نزولی آن بسیار کند بوده است.

۶۲۲ هزار محتوا در تلگرام؛ از اخبار به کانفیگ

داده‌های «کانال تحلیل شبکه‌های اجتماعی مجازی» نیز همین روند را تأیید می‌کند. در بازه ۱۹ دی تا ۱۲ بهمن، بیش از ۶۲۲ هزار محتوا با موضوع پروکسی، کانفیگ و فیلترشکن در کانال‌های تلگرامی به اشتراک گذاشته شد.

این آمار نشان می‌دهد کاربران در زمان قطعی، به جای پیگیری اخبار یا ارسال پیام، عمدتاً به دنبال راهی برای حفظ اتصال بودند. کانفیگ‌های آماده، پروکسی‌های ساعتی و لینک‌های خرید VPN، پربازدیدترین محتواها در این دوره بودند.

چرا قطعی، تقاضا را چند برابر کرد؟

قطعی سراسری اینترنت، دسترسی به بسیاری از پلتفرم‌های خارجی، شبکه‌های اجتماعی، سایت‌های خبری و حتی ابزارهای ارتباطی داخلی را قطع کرد. این محدودیت، نیاز فوری به ابزارهای جایگزین را ایجاد کرد و بازار سیاه VPN و پروکسی را به شدت داغ کرد.

بسیاری از کاربران که پیش از این از VPN استفاده نمی‌کردند، در این دوره برای اولین بار به سراغ این ابزارها رفتند. نتیجه: افزایش تقاضا نه تنها در میان کاربران حرفه‌ای، بلکه در اقشار عمومی و حتی سالمندان نیز دیده شد.

پیامدهای بلندمدت برای کاربران

این جهش تقاضا، تنها محدود به روزهای قطعی نبود. حتی پس از بازگشت نسبی اینترنت، بسیاری از کاربران به دلیل ترس از تکرار محدودیت‌ها، همچنان به استفاده از فیلترشکن ادامه می‌دهند. این وضعیت هزینه‌های اینترنت را برای خانوارها افزایش داده و اعتماد به زیرساخت‌های ارتباطی را بیش از پیش کاهش داده است.

در کنار آن، افزایش دانلود و نصب اپلیکیشن‌های VPN، ریسک امنیتی را نیز بالا برده؛ بسیاری از اپ‌های جعلی یا آلوده در این دوره منتشر شده و کاربران را در معرض سرقت اطلاعات قرار داده‌اند.

تکذیب یا واقعیت؟ واکنش رسمی

در نهایت، گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که قطعی اینترنت نه تنها دسترسی را محدود کرد، بلکه بازار غیررسمی VPN را رونق بخشید و نیاز به راهکارهای پایدارتر برای حفظ حقوق دیجیتال کاربران را بیش از پیش آشکار ساخت.